Niemand kent jou beter dan jijzelf

Nu ik in Spanje als zelfstandige werkzaam ben, val ik hier in het ziekenfondssysteem (ja, dat bestaat hier nog!). Een van de vereisten is dat je een keer per jaar een volledige analyse laat doen van je gezondheid. En kort geleden was het mijn beurt om mij te laten testen. En dat deed werkelijk van alles met me.

"Oud" versus "Jong"

Ik had mijzelf nog zó voorgenomen om niet zo'n oud wijf te worden dat dan klaagt over de jonge professionals. Maar toen ik binnenstapte in het voor mij nieuwe gezondheidscentrum hier in Ontur en vervolgens in de kamer van de 'verpleegster' zat, die amper 20 moet zijn, merkte ik dat ik niet op mijn gemak was. De verpleegster moest mij wegen, moest de glucosewaarde controleren en mijn lengte meten. Dat was alles.

Ik wist dat ik véél te zwaar zou zijn. Na mijn ongeluk vorig jaar, de moeilijke revalidatie en het daarmee samengaande moeizaam weer in beweging komen (lees: sporten of wandelen), leverde mij een gewichtstoename van 12 kilo op (bovenop het overgewicht dat er toch al mijn hele leven was). Het is geen excuus, het is een feit. Ik kan nog steeds niet hurken of rennen zonder veel pijn.

Ik schrok echter van mijn gewicht. Ik zit óók nog steeds midden in de overgang, wat allerhande klachten met zich meebrengt die typisch zijn voor de overgang, weet ik inmiddels door mijn studie menopauzecoach. Een van mijn klachten is een constant pijnlijke achilles, die lijkt op een stevige hielspoor. Dus lekker lang wandelen kost veel moeite en pijn. En maakt dat ik minstens twee dagen moet uitrusten van zo'n wandeling.

Ik weet ook dat dit uiteindelijk overgaat. En dat ik nú moet roeien met de riemen die ik heb. En dat doe ik. Inmiddels ben ik ook weer gewicht aan het verliezen, waardoor ik in elk geval het gevoel heb dat ik weer gezonder wordt.

De verpleegster prikt me: "glucose goed". Weegt me: "veel te zwaar, wil je een workshop bijwonen over gezonde voeding?". Ik vertel haar dat ik daar echt heel erg veel over weet, omdat mijn gewicht mijn hele leven al een struggle is. Ik vertel haar ook dat ik in de overgang zit. Ze zegt "oh ja?", "ben je onregelmatig ongesteld?". Ik vertel haar over mijn operatie rond mijn 40e, toen mijn baarmoeder werd verwijderd en dat ik daarom niet meer ongesteld word. Ik vertel haar dat mijn gewicht enorm is toegenomen door mijn ongeluk en de moeizame revalidatie en de overgang.

Als ik thuiskom en ik kijk in mijn medisch dossier, staat er enkel "obees". Er staat niks over mijn ongeluk, er staat niks over de overgang. Oh ja, er stond wel dat ik 'onregelmatig ongesteld' zou zijn....(hoe dan?). Als ik later de bmi-waarden bekijk, dan ben ik niet obees. Ik heb een bmi waarbij gevaar voor obesitas op de loer ligt. Niet om het minder erg te maken, want ik ben te zwaar. Dat weet ik. Maar wel om de realiteit aan te geven. Ik word er verdrietig van en voel me niet gehoord of gezien en meer dan beoordeeld, vooral veroordeeld. En dat na geen enkele vraag over hoe ik me voel, over wat mijn verleden is, hoe ik het red tijdens de overgang die al zolang voortduurt.

Ik krijg een vervolgonderzoek (dat doen ze altijd in twee keer), waar ik urine en bloed moet afgeven.

Het vervolg

Vandaag ga ik terug voor de uitslag van de testen. Bij de broodmagere en ook zeer jonge arts. Een vrouw die ik al eerder trof en die weinig tijd lijkt te hebben om naar je te luisteren ("Waar zijn de huisartsen van vroeger?" schreeuwt het 'oude wijf' in mij), ondanks dat er zowel de vorige keer als vandaag letterlijk niemand anders in de wachtkamer zit.

Alle waarden zijn uitzonderlijk goed. Behalve mijn cholesterol. Als ik zeg "ja dat wist ik al", vraagt ze "hoe weet je dat"? Ik vertel haar (voor de tweede keer, eerste keer heeft ze het niet genoteerd) dat zo'n 15 jaar geleden is vastgesteld dat ik genetisch bepaald hoog cholestorol heb. Maar véél meer 'goed' cholesterol dan slecht, zo'n 85% goed (lees: ik eet zeer gezond). En daarom adviseerde de cardioloog in Nederland om geen medicijnen te slikken.

Ze draait haar ogen naar de hemel en zegt: "poeh, nu niet meer hoor: je cholesterol is zo hoog als de wolken". Dus ik moet aan de medicijnen en op dieet. Ik probeer haar weer mijn verhaal te vertellen, ook dat ik al 3 keer opnieuw in de overgang ben met de nodige gewichtstoename, over mijn baarmoederverwijdering en over de moeite weer op te starten na een jaar waarin ik voornamelijk lag op een bank te herstellen en veel pijn heb gehad en moeite om überhaupt weer te kunnen lopen. Er wordt niets genoteerd door de assistente.

Waarop ze - nog voordat ik kan aangeven dat ik inmiddels al een verandering heb ingezet - zegt: "Maak je niet druk, het is nu eenmaal zo en we gaan het volgen, kom over een maand maar terug en dan kijken we wel of je bent afgevallen". Inmiddels was ik sinds mijn laatste weging al 3 kilo kwijt (in 2 weken). Na deze woorden loopt ze weg en laat mij met de assistente achter. Geen vraag van "goh, hoe draag je je overgang"? "Heb je zelf vragen?". Of "Heb je hulp nodig?" Nee. Een en al oordeel en dan ook nog aan de oppervlakte: ze is dik en heeft een hoog cholesterol.

Het belang van coaching in de overgang

Gelukkig weet ik inmiddels heel veel over de overgang en alle 'gekke' symptomen die de kop op kunnen steken. Ook dat de overgang zélf maakt dat er véél meer cholesterol wordt geproduceerd dan anders. Ook de gewichtstoename is normaal, en heel veel fysieke pijntjes die maken dat álles véél meer moeite kost.

Soms is het gewoon nodig dat iemand je helpt dit te dragen. Begrip toont voor jouw moeite én jouw manier om hiermee om te gaan of hoe je je best doet. Dat iemand überhaupt wéét dat iets dat jij voelt of meemaakt menopauze-gerelateerd is. Een menopauze coach 'oordeelt' niet over jouw proces, jouw moeite, maar zal je helpen kleine dingetjes te veranderen, en je de overtuiging geven dat dat wat je draagt, dat wat je overkomt, tijdelijk is. En dat sommige dingen dus 'heel normaal' zijn. En iets waar jij met de beste wil van de wereld niets aan kan doen. En ook dan geldt: hoe meer je er tegen vecht, hoe moeilijker je het ervaart.

Niet alleen geestelijk zijn er allerhande processen, maar ook lichamelijk en voor beide is naar mijn mening nog veel te weinig aandacht in de reguliere zorg.

Mijn eigen inzicht

Als ik later in de app het volledige rapport van het onderzoek bekijk, zie ik dat mijn cholesterol niet 'tot hoog in de wolken is'. Ja, het is zeker te hoog en verhoogd. Maar als ik kijk naar de waarden dan staat dit gelijk aan 'met een verhoogd risico op klachten'. Tja, dat wist ik eigenlijk al. Wel is er nu méér 'slecht' cholesterol en minder 'goed'. Dus ik weet ook dat het lager mag en moet. En dat komt ook wel, zeg ik tegen mezelf. Ik ben goed bezig. Alle overige waarden zijn uitzonderlijk goed (voor een vrouw van mijn leeftijd én in de overgang, denk ik erachter).

Het had ook anders gekund. Het had niet als een sensatie hoeven te worden gebracht. Er had kunnen worden doorgevraagd. Maar ja, daar had ze geen tijd voor blijkbaar.

Als ik kijk in mijn dossier staat er dat ik 20 mei opnieuw moet worden gewogen. En dat ik pillen krijg voor de cholesterol. Er staat niets over mijn hysterectomie, niets over mijn operatie en revalidatie vorig jaar. En er staat nog steeds dat ik onregelmatig ongesteld ben en obees.

Tja.... Het deert me niet meer. Ik voel me gezond en ik voel dat ik goed bezig ben. Ik ben degene die mijzelf mag en moet beoordelen, daar waar het gaat over mijn inzet en hoe ik ben en wat ik heb meegemaakt dat maakt dat ik nu fysiek niet helemaal top ben. Want ik ben de enige die de gehele waarheid en realiteit kent. Dus ik zeg tegen mezelf: alle begin van verandering is moeilijk en ik ben goed op weg.

Niet alleen fysiek

Mijn verhaal gaat over mijn fysieke gezondheid. Maar hoe vaak hoor ik niet verhalen van mijn gasten of cliënten, die aangeven dat ze zo'n last hebben van wat ánderen vinden. "Hoe lang is het nu geleden dat je man is overleden? "Heb je de draad al opgepakt?". "Zit je nu nog steeds in die burnout?". Je kent ze wel. Die vragen die eigenlijk een oordeel behelzen. En als je je er door laat beïnvloeden (in dit geval niet volledig je rouwproces doorloopt, of té snel weer doet alsof je niet meer in die burnout zit), dan komt het later driedubbel zo hard terug.

Als ik je íets kan en wil meegeven is dat enkel JIJ kunt oordelen over waar je nú staat in je leven. Niemand anders. Ieders weg is anders en hoe iedereen reageert op triggers ook. Hoe lang het duurt om te genezen of je weer fit te voelen idem.  Kijk daarom óók vaker terug. Naar de weg die al achter je ligt en hoe je dát al allemaal hebt doorstaan. Wees je eigen grootste fan en supporter. Wees daarom lief voor jezelf en juich jezelf toe gedurende jouw proces. Laat je niet verleiden tot je slecht voelen over jezelf of jouw ontwikkeling, omdat iemand anders sneller, beter, harder, flexibeler, slanker of wat dan ook is.

Joehoeeeeee, ik juich voor mezelf. Doe je mee?